Elke oorlog begint met een belofte

En die belofte is een leugen. Altijd. Van wie ook.

Dag 28: Iran wordt gebombardeerd, de Straat van Hormuz is dicht, olie staat op $126 per vat en John Mearsheimer — niet bepaald een complotdenker maar een van de meest gerespecteerde geopolitieke denkers ter wereld — zag het vijftienpuntenplan van Trump en dacht dat het een grap was. “I thought it was a joke. I couldn’t believe this was a serious plan.”

Dat is waar we staan. De VS eist onvoorwaardelijke overgave van een land dat ze nooit kunnen verslaan, terwijl Iran de halve olietoevoer van de wereld in gijzeling houdt en zestienjarige meisjes in Teheran hun support voor de Iraanse overheid blijven betuigen terwijl Israëlische en Amerikaanse raketten op de menigte neerdalen. Maar dat laatste hoor je nergens, want Iraniërs komen in onze media vooral voor als zielig, of als dreigend — nooit als hoogopgeleide, zelfverzekerde en goed geïnformeerde mensen met een eigen mening.

De vraag: wiens schuld is dit?

Je weet het antwoord al. Trump. Natuurlijk Trump. De NOS weet het, Nieuwsuur weet het, de Volkskrant, NRC, zelfs de Telegraaf — ze zijn het allemaal met elkaar eens. Trump heeft geen plan, geen exit-strategie en geen idee wat hij doet.

En dat klopt ook.

Maar het is ook de meest comfortabele conclusie die je kunt trekken, want als dit een Trump-probleem is, hoef je verder nergens over na te denken. Het is lekker ver weg, het zijn die domme Amerikanen, MAGA gekkies en andere hillbillies en wij staan erbij en kijken ernaar. Precies zoals minister Berendsen “begrip toonde” voor de aanvallen en het daar vervolgens bij liet.

Maar herinner je je generaal Wesley Clark? In oktober 2001, een maand na 9/11, hoorde hij van een collega van het Ministerie van Defensie (onder Pete Hegseth trots tot een ‘Ministry of War’, dat lak heeft aan oorlogsrecht en de Geneefse Conventies, omgedoopt) dat het Pentagon plannen had om zeven landen in vijf jaar aan te pakken: Irak, Syrië, Libanon, Libië, Somalië, Soedan én Iran.

Zeven landen. Vijf jaar.

Het duurde langer, maar ze zijn allemaal aangepakt — behalve die laatste. Iran stond al 25 jaar op het lijstje. Een lijstje dat alle kenmerken van de gedroomde neocon-oorlogen heeft. Een lijstje waaraan Obama vrolijk meewerkte, de Bushes, maar ook Biden.

Het maakt niet uit wie in het witte huis zit.

AIPAC, een grote buitenlandse —en nogal pro-Israëlische politieke lobbyclub in de VS die op onnavolgbare wijze niet als politieke lobbyclub geregistreerd staat— en dus probleemloos $100 miljoen in de Congressional races van 2024 kon investeren. Miriam Adelson (technisch geen AIPAC, maar van dezelfde Zionistische donor-klasse) die nog eens $120 miljoen in de herverkiezing van Trump kon stoppen. Maar vergis je niet, ook democratische presidentskandidaat Kamala Harris, die met haar Future Forward Super PAC meer $500 miljoen in totaal zelfs ruim een miljard dollar ophaalde — meer dan het dubbele van de Trump-campagne.

Het maakt niet uit wie in het witte huis zit. Het maakt niet uit wie het grootste is in The House, in The Senate, de Tweede of de Eerste Kamer. Het maakt uit wie het geld, wie de macht, de baantjes heeft. En de compromitterende informatie om de incidentele gek die het systeem wil verstoren mee te kunnen chanteren. De incidentele gek die Trump leek te zijn. Maar inmiddels niet meer is. Geneutraliseerd. 180º het tegenovergestelde doen van op welke beloften (vrede, geen internationale inmenging, een multipolaire wereld en focus op de opgaven in eigen land: MAGA) hij verkozen werd.

Al sinds 1995 lobbyde Netanyahu voor deze oorlog. Essentieel voor operatie “Clean Break”. “If not stopped, Iran could produce a nuclear weapon within weeks” lispelt Bibi al meer dan 30 jaar met overtuiging in de gretig registrerende camera’s. Het grootste deel van die 30 jaar als president van een land dat zélf —volledig illegaal en tegen alle internationale afspraken in— wél nucleaire wapens bezit.

Dit is geen Trump-oorlog. Dit is een oorlog die al heel lang op de planning stond.

En elke oorlog begon met een belofte. Irak met: “massavernietigingswapens.” Geen WMDs gevonden. 300.000-500.000 doden. ISIS als bonus. Libië: met “bescherming van burgers.” Resultaat, burgeroorlog, chaos en slavenmarkten in 2024. Afghanistan: “terrorisme bestrijden.” Twintig jaar, $2.300 miljard 100.000en doden en de Taliban gewoon weer aan de macht. Oekraïne: “Rusland verslaan met sancties.” Resultaat, misschien wel 1,5 miljoen Oekriaiense en 250.000 dode Russische zoons en vaders. Rusland draait op volle capaciteit en Europa krijgt een (goh) energiecrisis. Iran: “nucleaire dreiging wegnemen.” Scientific American, het IAEA én de eigen Amerikaanse inlichtingendiensten zeggen: Iran was nowhere close to a nuclear bomb.

Elke keer hetzelfde. We moeten DIT doen om DAT te bereiken. DIT wordt altijd een veelvoud van DIT — langer, duurder, bloediger, ingrijpender. En DAT wordt nooit bereikt, of juist het exacte tegenovergestelde.

Ken je dat ergens van?

• De energietransitie zou energie goedkoop maken. Gratis zon, gratis wind, feest. We sluiten het gasveld van Groningen — niemand gecompenseerd, maar hé, we hebben in ieder geval geen eigen gas meer. Geweldig.

• Nord Stream opgeblazen? Eerst deed Rusland het zelf (werkelijk?), toen bleek het toch Oekraïne te zijn, of de VS en nu praten we er gewoon niet meer over.

• De lockdowns zouden “even twee weken” duren om de zorg te ontlasten. Het werden twee jaar, de zorg werd niet ontlast en ondertussen verloren miljoenen mensen hun bedrijf, hun spaargeld of hun vertrouwen in de overheid.

• De vaccins zouden “veilig en effectief” zijn en transmissie stoppen. Je deed het namelijk voor een ander. Ze stopten transmissie niet, je deed het nooit voor een ander, en Pfizer gaf toe dat ze er nooit op getest hadden. En wie dat destijds zei was een complotdenker.

• Censuur zou ons beschermen tegen desinformatie. Het resultaat: een overheid die bepaalt wat waarheid is en een bevolking die niet meer mag twijfelen.

Altijd hetzelfde recept.

We moeten DIT doen om DAT te bereiken. En altijd blijkt DIT veel groter dan beloofd en DAT nooit te komen. Of het nu een oorlog is of een vaccin, een sanctiepakket of een energieplan — het mechanisme is identiek en het heeft niks te maken met links of rechts, Trump of Biden, Republikein of Democraat, VVD of GroenLinks.

Dus nee, dit is geen ver-van-je-bed-show en geen Amerikaans probleem. De Straat van Hormuz levert 20% van de wereldwijde olie. Die is dicht. De gasprijs is verdubbeld op de Nederlandse TTF-markt. De IEA noemt dit “the greatest global energy and food security challenge in history.” Olie, gas, kunstmest, voedselproductie, transport, industrie — alles hangt samen en alles wordt duurder. Voor jaren.

Macht begrenzen

Het wrange is: we hebben alle instrumenten ooit zelf uitgevonden om juist dit te voorkómen. Grondwetten, checks and balances, internationaal recht — de Amerikanen baseerden hun trotse Declaration of Independence deels op ons eigen ‘Plakkaat van Verlatinghe’ uit 1581. Prachtige documenten, ooit bedoeld om macht te begrénzen. Inmiddels verworden tot decorstukken in een systeem waarin een handvol mensen de beloftes doet, de oorlogen start, de winst pakt — en de rekening bij jou en mij neerlegt.

Dat verandert niet met een andere president. Dat verandert alleen als je het patroon durft te zien. Als je het systeem kritisch durft te benaderen. En het hardop durft te benoemen.

Want wie profiteert ervan dat jij denkt dat je er niks aan kunt doen?

---

Bronnen: John Mearsheimer (Glenn Diesen interview), Col. Douglas McGregor (Redacted), Prof. Mohammad Marandi, Clayton Morris (Redacted), Scientific American, Wesley Clark (Democracy Now, 2007)